Dla wszystkich rodziców ich pociechy są oczkiem w głowie. Niekiedy do tego stopnia, że najmniejsze kichnięcie dziecka wzbudza u nich ogromny niepokój, a wręcz panikę. W takich sytuacjach należy nauczyć się opanowania i działać racjonalnie. Odpowiednie, spokojne podejście do pierwszych symptomów choroby u maluszka można wypracować poprzez naukę i edukację na dany temat.
Pierwsze lata życia to okres intensywnych zmian nie tylko dla dziecka, ale i dla jego rodziców. Rozwój maluszka w wieku niemowlęcym i przedszkolnym przebiega bardzo szybko, a wszelkie drobne postępy napawają rodziców dumą i szczęściem. Prawidłowym rozwojem dziecka oraz sposobami jego pielęgnacji warto zainteresować się już od momentu jego poczęcia. Wszelkie nurtujące problemy czy wątpliwości można na bieżąco konsultować z lekarzem pediatrą lub bliskimi, którzy mają już bagaż doświadczeń w tej sferze. Dobrym źródłem informacji jest również internet. Istnieje wiele for, blogów i stron internetowych, na łamach których wypowiadają się doświadczone matki, a także eksperci. Jednakże w sferze zdrowia, rozwoju, pielęgnacji oraz żywienia maluszka doskonałym i wręcz niezastąpionym doradcą jest własna mama, czyli babcia dziecka. Niekiedy jest ona nawet lepszym źródłem wiedzy z tego zakresu, niż literatura naukowa, czy specjalistyczne magazyny dla rodziców. Ważne jest, by do głosu dochodziła także intuicja. U matki nowo narodzonego dziecka budzi się niesamowicie silny instynkt, który w wielu przypadkach pozwala uniknąć niebezpiecznych czy niepożądanych sytuacji.
Intensywny rozwój - mali sprinterzy
O rozwoju dziecka mówimy mogąc zaobserwować wszelkie zmiany rozwojowe, ujmowane jako różnice pojawiające się w jego organizmie i funkcjonowaniu. W określonych momentach życia maluszka zachodzą rozmaite zmiany w zachowaniu, postrzeganiu świata, reagowaniu na czynniki zewnętrzne, jak również zmiany fizyczne czy strukturalne. Zmiany rozwojowe mają zazwyczaj charakter progresywny i prowadzą do coraz lepszego uporządkowania struktury układu lub do wywołania pozytywnych przeżyć u rozwijającej się jednostki. Wiek przedszkolny jest dla dziecka okresem bardzo intensywnego rozwoju ruchowego, emocjonalnego, umysłowego, a także społecznego. W tym czasie szczególnie intensywny jest rozwój sprawności motorycznych. Przedszkolaki bardzo szybko zyskują coraz lepszą orientację w przestrzeni, a także dokonują sporych postępów w myśleniu opartym na wyobrażeniach. Tworzy się ich umysłowa reprezentacja oraz zaobserwować można wyraźne zmiany w kontaktach z rówieśnikami. Dzieci w tym okresie nie tylko bardzo szybko rosną i przybierają na wadze, ale stają się też coraz śmielsze, energiczne, ciekawskie i chętne do nauki. W szybkim tempie zmienia się też budowa ciała i cała sylwetka dziecka. Korpus ulega wydłużeniu na skutek rozrostu kończyn. Pod koniec średniego okresu dzieciństwa następuje wzmocnienie kośćca. Krzywizny kręgosłupa są już ustalone i wyraźnie uwidacznia się część szyjną, grzbietowa i lędźwiowa. Wokół kręgosłupa zaobserwować można intensywny przyrost mięśni, co wpływa na kształtowanie się prawidłowej postawy dziecka.
Cechuje je również tzw. „głód ruchu” - są dość nadpobudliwe i złaknione aktywności ruchowej. Obserwuje się u dziecka coraz więcej chęci do chodzenia, biegania, maszerowania, skakania, wspinania się, czy pokonywania wszelakich przeszkód. W wykonywanych czynnościach zauważyć można coraz lepszą koordynację, większą płynność i harmonię ruchu. Przedszkolaki przyswajają też kilka umiejętności ruchowych równocześnie. Kształtują się u nich kombinacje różnych form ruchowych np. biegu i skoku, biegu i kopnięcia piłki, chwytu i rzutu. Z rozwojem fizycznym dziecka ściśle związany jest jego rozwój psychiczny, a także społeczny. Maluszki szybko uczą się nie tylko poprzez własne doświadczenia, ale także poprzez naśladownictwo rodziców, innych dorosłych oraz rówieśników, czy np. poprzez obserwację starszego rodzeństwa. W zabawie często inscenizują to, co widziały w rzeczywistości. Polega to na zapożyczeniu działań obserwowanych - dzieci naśladują zaobserwowane czynności. Dzieci w wieku przedszkolnym nabywają też zdolności poprzypominania sobie nieobecnych przedmiotów i zjawisk za pomocą symboli i znaków. Budują w wyobraźni własne światy (dom, sklep, wizyta u doktora, czarodziejska kraina, wioska Indian), uczą się i poznają różne role społeczne. Coraz lepiej rozumieją własne emocje oraz emocje innych. Nabierają zdolności regulowania ekspresji emocji, a także umiejętności zaradczych, które pozwalają im kształtować pozytywne kontakty zarówno z rówieśnikami, jak i z dorosłymi. Pojawia się skłonność do mówienia o emocjach oraz do refleksji nad nimi. Umieją manipulować zachowaniami i uczuciami innych osób poprzez wyrażanie własnych emocji, np. przytulanie się, wymuszony płacz. Przedszkolaki nabierają również biegłości w pocieszaniu innych, droczeniu się, żartowaniu.
W miarę rozwoju świadomości i umiejętności komunikacyjnych oraz rozumienia uczuć i sposobu myślenia innych osób relacje społeczne nabierają dla maluszków coraz większego znaczenia. Szybko wzrastają ich umiejętności wchodzenia w interakcje, nawiązywania kontaktów i nowych przyjaźni. Najwyraźniej odznacza się to w zabawach z rówieśnikami, w których nabywają specyficznych doświadczeń, jakich nie mogłyby zdobyć inaczej. Podejmują współpracę, planują i wspólnie ustalają cele zabaw. Pierwsze przyjaźnie nawiązywane w wieku przedszkolnym, nie są jeszcze trwałe, ale mają ogromne znaczenie dla prawidłowego rozwoju. Dzieci stają się bardziej komunikatywne, uczą się empatii, dzielenia zabawkami, są wobec siebie bardziej ekspresywne, patrzą na siebie i rozmawiają. Poprzez zabawę i interakcje uczą się współpracować, negocjować, a także poznają role społeczne oraz zasady postępowania związane z różnymi sytuacjami społecznymi.
Zdrowe żywienie kluczem do prawidłowego rozwoju
Bardzo istotna dla prawidłowego rozwoju dziecka jest różnicowana, zdrowa dieta bogata w składniki budulcowe takie jak wapń, żelazo, a także białko. Nie powinno w niej zabraknąć witamin i mikroelementów. Witaminy pełnią niezmiernie ważną rolę w organizmie dziecka, gdyż są źródłem energii oraz materiałem budulcowym dla przyszłych komórek. Dzięki nim maluszek może rosnąć, rozwijać się i hartować. Istnieje cały wachlarz rozmaitych witamin, jednakże w diecie maluszka należy zwrócić szczególną uwagę na te bez, których nie może się obejść. Pewnych składników organizm dziecka nie potrafi wytworzyć sam, dlatego też trzeba mu ich dostarczać razem z pokarmem. W okresie karmienia piersią maleństwo dostaje codzienną porcje potrzebnych mu witamin wraz z mlekiem matki. Mleko modyfikowane również zawiera niezbędne mikroelementy. Natomiast gdy dziecko ukończy kilka miesięcy należy rozszerzyć jego dietę i zadbać o to by była wzbogacona właśnie witaminami. Podstawą menu powinny być więc dania mięsne, kaszki oraz warzywa i owoce. Najważniejsze dla prawidłowego rozwoju dziecka są witaminy A, B, C oraz witamina K.
Witamina A odpowiada za prawidłowy podział komórek i to dzięki niej mała pociecha może się rozwijać i rosnąć. Jej niedobór powoduje brak apetytu, zahamowanie wzrostu, dolegliwości dermatologiczne, a także znaczne osłabienie układu odpornościowego. Aby do tego nie dopuścić witamina A powinna być dostarczana organizmowi codziennie. Dlatego w menu nie powinno zabraknąć jaj, nabiału, marchwi oraz wątróbki.
Witaminy z grupy B mają wiele cech wspólnych i określane są jako witamina B - kompleks. W skład kompleksu wchodzi 8 substancji: witamina B1 (tiamina), B2 (ryboflawina), B3 (niacyna) PP, B5 (kwas pantotenowy), B6 (pirydoksyna), B7 (biotyna), B9 (kwas foliowy), B12 (cyjanokobalamina). Odpowiadają za przetwarzanie energii niezbędnej do podtrzymywania funkcji życiowych, prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego i usuwania toksycznych produktów z organizmu dziecka. Pobudzają też procesy krwiotwórcze. Witaminy z grupy B występują w produktach spożywczych takich jak ziarna zbóż, orzechy, warzywa strączkowe, mięso oraz nabiał.
Witamina C jest bardzo cenna dla układu odpornościowego, gdyż wzmacnia go, a także ma właściwości bakteriostatyczne i bakteriobójcze. Ułatwia też przyswajanie żelaza i wapnia, które są niezbędne w zwalczaniu infekcji. Dostateczna ilość witaminy C w organizmie przyśpiesza proces gojenia ran oraz zrastania kości . Występuje przede wszystkim w owocach oraz warzywach takich jak natka pietruszki, pomidor, papryka czy brukselka.
Witamina K pełni ważną role dla układu krwionośnego, ponieważ zapobiega krwawieniom, odpowiada za krzepliwość krwi. Odgrywa istotną rolę w gospodarce wapniowej. Jej niedobór prowadzi przede wszystkim do skazy krwotocznej i licznych krwawień, a także powoduje trudności w mineralizacji kości. Aby temu zapobiec należy podawać dziecku dużo warzyw kapustnych, jaj, wątróbki, brzoskwiń i awokado.
Żelazo jest składnikiem mineralnym niezbędnym do życia. Jego niedobór niekorzystnie odbija się na zdrowiu, gdyż jest ono odpowiedzialne za wytwarzanie hemoglobiny (czerwonego barwnika krwi), a także za dostarczanie tlenu wszystkim komórkom organizmu. Żelazo wchodzi też w skład mioglobiny czyli czerwonego barwnika mięśni, który pełni funkcję przenoszenia tlenu wewnątrz komórek. Jest ono także niezbędne do rozwoju funkcji poznawczych u dzieci. Pierwszymi objawami niedoboru żelaza w diecie jest spadek sprawności fizycznej, spadek nastroju, ogólne osłabienie i zmęczenie organizmu. W grupie ryzyka utraty jego zapasów i wystąpienia objawów niedoboru są dzieci, jedzące zbyt małe ilości mięsa, drobiu i ryb. Niski poziom żelaza w diecie wpływa na pogorszenie pamięci, koncentracji i zdolności uczenia się. Jego niedobór powoduje anemię, a nawet może utrudniać prawidłowy rozwój intelektualny. Brak tego składnika niekorzystnie wpływa też na układ immunologiczny, którego sprawne działanie jest tak ważne u przedszkolaka narażonego na ciągłe infekcje. O niedobór żelaza nietrudno, gdyż jest ono bardzo słabo przyswajalne. W układzie trawiennym człowieka przyswajane jest tylko około 20% żelaza z mięsa, ryb i drobiu. Z innych produktów spożywczych takich jak płatki zbożowe, warzywa, czy owoce, przyswajanie żelaza jest jeszcze mniejsze. Jego absorpcję można jednak zwiększyć wzbogacając dietę dziecka o witaminę C oraz fruktozę zawartą w owocach, a ograniczając herbatę. Warto też sięgnąć po suplementy diety zawierające żelazo. Doskonałym produktem, który zapewni odpowiedni poziom żelaza u dzieci w wieku przedszkolnym (i nie tylko przedszkolnym) są żelki Yomi Żelazo. Yomi Żelazo to suplement diety zawierający w swoim składzie witaminy: C, B12, kwas foliowy oraz żelazo. Witamina B12 i kwas foliowy (B9) odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, a witamina C poprawia przyswajalność żelaza.
Nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 są potrzebne do prawidłowego rozwoju mózgu dziecka, gdyż odgrywają ogromną rolę w procesie wytwarzania połączeń między komórkami mózgowymi. Dostarczenie organizmowi maluszka odpowiedniej dawki omega-3 poprawi jego pamięć i koncentrację umożliwiając prawidłowy rozwój intelektualny. Kwasy omega-3 pomogą dziecku także w zwalczeniu stresu związanego z rozpoczęciem uczęszczania do przedszkola. Warto więc przekonać pociechy do jedzenia ryb, ponieważ to właśnie ryby zawierają ten cenny składnik. Bogatym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 są w szczególności ryby morskie. Dla prawidłowego rozwoju, dzieci w wieku przedszkolnym powinny spożywać je co najmniej 3 razy w tygodniu. Tą zdrową dietę można dodatkowo urozmaicać wprowadzając do niej różne rodzaje ryby np. tuńczyka, dorsza, łososia, mintaja, solę czy makrelę.
Zbilansowana dieta to nie wszystko
Dbając o zdrowie dziecka, należy mieć na uwadze nie tylko jego rozwój fizyczny, ale i rozwój intelektualny. Budując dietę maluszka, trzeba pamiętać by zawierała wszystkie składniki, które zapewnią mu zarówno prawidłowy wzrost, odporność, dobrą kondycję i sprawność fizyczną, jak również dobrą pamięć, koncentrację oraz prawidłowy rozwój funkcji poznawczych. Jednakowoż nie tylko odpowiednia dieta, bogata w wcześniej opisane składniki jest niezbędna dla prawidłowego rozwoju umysłowego dziecka. Podstawowym czynnikiem decydującym o jego rozwoju są oczywiście geny, czyli kapitał, z jakim dziecko przychodzi na świat. Ogromne znaczenie w tej kwestii ma także środowisko i warunki, w których dziecko dorasta. Niezwykle istotne jest zapewnienie mu poczucia bezpieczeństwa i miłości. Warto by dziecko jak najwięcej czasu spędzało wspólne z rodzicami czy opiekunami, a także z innymi dziećmi (rodzeństwem i rówieśnikami). Ważne są też różnego rodzaju gry i zabawy edukacyjne stymulujące rozwój intelektualny. Dzięki obserwacji zachowań społecznych oraz emocjonalnych dziecka, można w pełni kontrolować jego rozwój. Zdrowe dorastanie oraz prawidłowy rozwój intelektualny dziecka to praca zarówno dziecka jak i rodziców.
Tagi: